हक्काच्या जमिनी परत करा; रिलायन्स सेझ प्रकल्पग्रस्तांची सरकारकडे मागणी

| अलिबाग | विशेष प्रतिनिधी |

रायगड जिल्ह्यातील पेण, पनवेल आणि उरण तालुक्यामधील रिलायन्सच्या सेझ प्रकल्प पूर्ण झाला नाही. 15 वर्षाचा कालावाधी लोटल्याने नियमानुसार त्या जमिनी परत मिळाव्यात या मागणीसाठी आज शेतकरी आज जिल्हाधिकारी कार्यालयात जमले होते. त्यांनी जमीनी परत मिळव्यात असे लेखी म्हणणे मांडले.

सेझसाठी जमीनीचे संपादन सुमारे 15 वर्षांपूर्वी झाले होते. मात्र ठराविक कालावधीत प्रकल्प पूर्ण झाला नाही. शेतकर्‍यांच्या प्रखर विरोधामुळे रिलायन्सला आपला गाशा गुंडाळावा लागला होता. मात्र ज्या जमिनी घेतल्या आहेत. त्याचा वापर रिलायन्सकडून करण्यात आलेला नाही. त्यामुळे त्या जमिनी परत मिळाव्यात अशी मागणी करण्यासाठी हजारोंच्या संख्येने शेतकरी जिल्हाधिकारी कार्यालयावर धडकले. आपल्या जमिनी परत मिळाव्यात अशी लेखी मागणी त्यांनी जिल्हा प्रशासनाकडे केली.

रायगड जिल्ह्यासाठी 2005 साली तब्बल 26 सेझ मंजूर करण्यात आले होते. त्यामधील रिलायन्स कंपनीचा महामुंबई सेझ हा महत्वाकांशी प्रकल्प सरकार आणि रिलायन्ससाठी अत्यंत महत्वाचा होता. महामुंबई सेझमध्ये पेण, पनवेल आणि उरण तालुक्यातील 44 गावे जाणार होती. या गावातील हजारो हेक्टर क्षेत्र संपादनात गेले होते. काही शेतकर्‍यांनी जमीनी दिल्या, तर काही शेतकर्‍यांनी त्याला प्रचंड विरोध केला होता. तसेच काही शेतकर्‍यांची फसवणूक करुन त्यांच्या जमीनी लुबाडण्यात आल्या होत्या. रिलायन्स कंपनीचा उद्योग विश्वात असलेला दबदबा आणि शेतकर्‍यांच्या आंदोलनला विविध दिग्गज सामाजिक कार्यकर्त्यांनी दिलेली धार त्यामुळे या आंदोलनाची दखल थेट जागतिक माध्यमांनी घेतली होती.

523 खातेदारांनी म्हणणे मांडले
एखादा उद्योग उभारण्यासाठी खरेदी केलेल्या जमीनीवर 15 वर्षात तेथे प्रकल्प उभारला नाही तर, ती जमीन रक्कम भरुन शेतकर्‍यांना परत करण्याची कायद्यामध्ये तरतूद आहे. रिलायन्स कंपनीला 70 टक्के जमीनी खरेदी करता न आल्याने त्यांच्या प्रकल्प बारगळला होता. शेतकर्‍यांच्या आंदोलना पुढे सरकार आणि रिलायन्स कंपनीला झुकावे लागले होते. त्यानंतर त्यांच्यावर महामुंबई सेझ प्रकल्प रद्द करण्याची नामुष्की ओढवली होती. उद्योग विभागाच्या 16 जून 2005 कायद्याचा आधार घेत शेतकर्‍यांनी आपापल्या जमीनी परत मिळाव्यात या साठी प्रयत्न सुरु केले. त्यासाठी त्यांनी संघटीत होऊन जमिनी परत मिळवण्यास संमती दिली. 1511 हेक्टर जमीन परत मिळावी अशी शेतकर्‍यांची प्रमुख मागणी आहे. सोमवारी जिल्हा प्रशासनाकडे 523 खातेदारांनी आपले म्हणणे मांडले आहे. आम्हाला आमच्या जमीनी परत मिळाव्यात अशी मागणी त्यांनी केली आहे.

15 वर्षापूर्वी रिलायन्य महामुंबई सेझ प्रकल्पासाठी रायगड जिल्ह्यातील पेण, पनवेल आणि उरण तालुक्यातील जमिनीचे संपादन करण्यात आले होते. मात्र काही कारणांनी प्रकल्पाचे काम पूर्ण झाले नाही. प्रकल्प झाला नाही त्यामुळे जमीनी परत मिळाव्यात अशी शेतकर्‍यांची मागणी आहे. 523 शेतकर्‍यांनी जमीन परत मिळावी असे लेखी म्हणणे मांडले आहे. अजूनही शेतकरी आपले म्हणणे मांडणार आहेत. ही प्रक्रिया पुढील आठ-दहा दिवस सुरु राहणार आहे.

अमोल यादव
अतिरिक्त जिल्हाधिकारी, रायगड