उमटे धरणाच्या दुरुस्तीला ठेकेदाराचा ठेंगा!

वर्षभराचा 20 लाखांचा ठेका न परवडण्याचे कारण; गळती रोखण्याच्या कामाची जबाबदारी महिनाभरातच झटकली

| रायगड | जिल्हा प्रतिनिधी |

उमटे धरणाच्या जलवाहिन्यांची गळती, पाण्याची टंचाई आणि एक दिवसाआड पाणीपुरवठ्याचे संकट अशा समस्यांनी हजारो नागरिक त्रस्त असताना, आता दुरुस्तीची जबाबदारी घेतलेल्या ठेकेदारानेच कामातून अंग काढून घेतले आहे. 20 लाख 18 हजार रुपयांचा वर्षभराचा ठेका घेतलेल्या शिवसाई कन्स्ट्रक्शनने वैद्यकीय कारण आणि काम परवडत नसल्याचे सांगत काम करण्यास नकार दिला आहे. त्यामुळे आधीच अनियमित पाणीपुरवठ्याचा सामना करणाऱ्या 12 ग्रामपंचायतींमधील 46 गावे आणि 33 वाड्यांतील 65 हजारांहून अधिक नागरिकांच्या पाणीप्रश्नावर पुन्हा टांगती तलवार निर्माण झाली आहे. ठेकेदाराच्या या भूमिकेमुळे जिल्हा परिषद ग्रामीण पाणीपुरवठा विभागाच्या कार्यपद्धतीवरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले असून, संबंधित ठेकेदाराविरोधात कठोर कारवाई करण्याचा इशारा प्रशासनाने दिला आहे.

महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरण विभागाने 1978 साली म्हणजेच 47 वर्षांपुर्वी अलिबाग तालुक्यातील उमटे आणि मोरोंडे गावाच्या सरहद्दीमधून जाणाऱ्या नाल्यावर उमटे धरण बांधले. त्यानंतर 1995 साली हे धरण महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरणाकडून जिल्हा परिषदेला हस्तांतरित करण्यात आले. त्यामुळे गेल्या 31 वर्षांपासून जिल्हा परिषदेच्या ताब्यात हे धरण आहे. या धरणाची उंची 56.40 मीटर असून, पाण्याची शेवटची पातळी 40 मीटर इतकी आहे. या मातीच्या धरणाची पाणी साठविण्याची क्षमता 86 एम.सी.एफ.टी इतकी आहे. धरणामधून व्हॉल्व टॉवर द्वारे पाणी शुद्ध करणाऱ्या टाकीकडे नेऊन तेथून शुद्ध पाणी जमीनीवरील टाकीवध्ये साठविले जाते. त्यानंतर या टाकीमधील पाणी वेगवेगळ्या व्यासाच्या पाईप लाईनमधून गाव वाड्यांना पाणी पुरविले जाते. या धरणामार्फत अलिबाग तालुक्यातील 12 ग्रामपंचायतींमधील 46 गावे आणि 33 वाड्यांमधील 65 हजारहून अधिक नागरिकांना पाणी पुरवठा केला जातो. धरणाजवळील टाकीपासून चौल-नागाव मार्गे आणि अलिबाग-रोहा मार्गे महान फाट्यावर, बोरघर गावाजवळ वितरण नलिका काढण्यात आली आहे. ती महाजने, वावेपासून बेलकडेपर्यंत काढण्यात आली आहे. या गावांना काँक्रीटच्या जमीनीवरील हौद बांधून पाणी पुरवठा नळाद्वारे केला जात आहे. या योजनेमुळे या सर्व गावांना पाणी पुरवठा केला जात असल्याची माहिती जिल्हा परिषद ग्रामीण पाणी पुरवठा विभागाकडून देण्यात आली आहे.

मात्र, मागील अनेक महिन्यांपासून पाईप लाईनमधून पाण्याची गळती होण्याची समस्या निर्माण झाली आहे. त्यामुळे पाण्याची टंचाई संबंधित गावांसह वाड्यांना सतत भेडसावत आहे. अनेकवेळा दोन ते तीन दिवस पाण्याची प्रतिक्षा करावी लागते. ही समस्या सोडविण्यासाठी रायगड जिल्हा परिषद ग्रामीण पाणी पुरवठा विभागाने अलिबाग तालुक्यातील कुदेपासून आक्षीपर्यंत देखभाल दुरुस्तीसाठी निविदा प्रक्रियेतून माणगावमधील शिवसाई कंस्ट्रक्शन नावाच्या कंपनीला 20 लाख 18 हजार 109 रुपयांचा वर्षभराचा ठेका देण्यात आला. त्यामध्ये गळती काढणे, कामगार घेणे या कामांची जबाबदारी संबंधित कंपनीकडे देण्यात आली. त्यासाठी 9 सप्टेंबरला कार्याध्येश काढण्यात आला. त्यानंतर साधारणपणे 14 ते 15 सप्टेेंबरला ठेकेदाराने प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात केली. फणसापूर, महान फाटा आणि रेवदंडा परिसरातील पाईनची गळती काढण्याचे काम करण्यात आले. कामाचा ठेका घेऊन एक महिना उलटून गेल्यानंतर ठेकेदाराने 21 ऑक्टोबरला उमटेचे काम न करण्याचे पत्र ग्रामीण पाणी पुरवठा विभागाच्या कार्यकारी अभियंता यांना दिले. त्याने वैद्यकिय आणि न परवड्यासारखे कारण देऊन कामाला ब्रेक दिल्याचे पत्रात म्हटले आहे. ठेकेदाराच्या या पत्राने जिल्हा परिषदेमध्ये खळबळ उडाली. मात्र, या पत्राला ग्रामीण पाणी पुरवठा विभागाने नोटीसीच्या स्वरुपात उत्तर देत तंबी भरली आहे. परंतु, देखभाल दूरुस्तीचे काम थांबल्यास या भागातील हजारो नागरिकांची परवड होण्याची शक्यता वर्तविण्यात आली आहे.

जलवाहीनी गळतीचा प्रश्न ऐरणीवर
सुडकोली, बोरघर, रामराज, चिंचोटी, बेलोशी, चौल, रेवदंडा, आक्षी, नागाव इत्यादी ग्रामपंचायतीमधील हजारो नागरिकांना उमटे धरणाद्वारे पाणी पुरवठा केला जातो. पाण्यावर अवलंबून असलेल्या गावांतील नागरिकांना ठेकेदाराच्या पत्राचा फटका बसण्याची भिती व्यक्त करण्यात आली आहे. जलवाहिनीचे होणारे लिकेज वेळीच दुरुस्त न झाल्यास पुन्हा पाण्यासाठी नागरिकांना वणवण करण्याची वेळ येण्याची शक्यता आहे.

एक दिवस आड पाणी
उमटे धरणाच्या पाणी साठ्याचे नियोजन तसेच आगामी वर्षातील संभाव्य पाणी टंचाई लक्षात घेत पाणी साठ्याचा काटकसरीने वापर करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे जिल्हा परिषद ग्रामीण पाणी पुरवठा विभागाकडून उमटे धरणाद्वारे पाणी कपातीचे संकट सुरु झाले आहे. उमटे धरणाद्वारे आता एक दिवस आड पाणी पुरवठा केला जाणार असल्याची माहिती जिलहा परिषद पाणी पुरवठा उपविभाग कार्यालयाकडून देण्यात आले आहे. त्यामुळे पाण्याची समस्या आतापासूनच सुरु झाली आहे.