सर्वोच्च न्यायालयाकडून पहिल्यांदाच इच्छामृत्यूला परवानगी

13 वर्षांपासून अंथरुणाला खिळून असलेले हरीश राणा स्वीकारणार इच्छामरण

| नवी दिल्ली | वृत्तसंस्था |

सर्वोच्च न्यायालयाने बुधवारी एका दशकाहून अधिक काळ दीर्घकालीन सुप्तावस्थेमध्ये असलेल्या 32 वर्षीय पुरुषाला इच्छामृत्यूसाठी मंजुरी दिली आहे. न्यायमूर्ती जेबी पारडीवाला आणि केव्ही विश्वनाथन यांच्या खंडपीठाने म्हटले की, 2018 च्या कॉमन कॉज निर्णयाची ही पहिलीच न्यायालयीन अंमलबजावणी आहे, ज्यात सन्मानाने मरण्याचा अधिकार मान्य करण्यात आला आहे.

15 जानेवारीला सर्वोच्च न्यायालयाने 32 वर्षीय हरीश राणा यांच्या कुटुंबाने दाखल केलेल्या याचिकेवर आपला निर्णय राखून ठेवला, ज्यामध्ये त्यांनी जवळजवळ 13 वर्षे दीर्घकालीन सुप्तावस्थामध्ये राहिल्यानंतर कृत्रिम जीवरक्षक प्रणाली काढून टाकण्याची मागणी केली होती. दीर्घकालीन सुप्तावस्थेमधील व्यक्ती जागृत असल्याचे दिसते, परंतु ती कोमासारखीच अवस्था असते, जिथे जाणीव नसते. सर्वोच्च न्यायालयाने केंद्र सरकारचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या अतिरिक्त सॉलिसिटर जनरल ऐश्वर्या भाटी आणि राणांच्या कुटुंबाचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या रश्मी नंदकुमार यांचे युक्तिवाद ऐकले. 13 जानेवारीला सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांनी राणाच्या पालकांची आणि त्याच्या धाकट्या भावाची वैयक्तिक भेट घेतली. कुटुंबाने न्यायाधीशांना सांगितले की, राणाला आणखी त्रास होऊ नये, अशी त्यांची इच्छा आहे.

013मध्ये पंजाब विद्यापीठातील विद्यार्थी हरीश त्याच्या पदव्युत्तर शाळेच्या चौथ्या मजल्यावरून पडला आणि त्याच्या डोक्याला दुखापत झाली. तेव्हापासून तो पूर्णपणे अंथरुणाला खिळून आहे आणि कृत्रिम जीवरक्षक प्रणालीवर आहे. इतक्या वर्षांत त्याच्या पालकांनी हरीशसाठी इच्छामरणाची मागणी करण्याची ही दुसरी वेळ आहे. गेल्या वर्षी नोव्हेंबरमध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या अहवालाची दखल घेतली, ज्यामध्ये असे म्हटले होते की, उत्तर प्रदेश सरकारच्या मदतीने आणि डॉक्टर आणि फिजिओथेरपिस्टच्या नियमित भेटींसह हरीशला घरीच ठेवण्यात येणार आहे. शस्त्रक्रियेने प्रत्यारोपित केलेल्या पीईजी ट्यूबद्वारे राणा केवळ क्लिनिकली ॲडमिनिस्टर्ड न्यूट्रिशनवर जगत आहे.

सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले आहे की, रुग्णाच्या पालकांनी आणि प्रथम आणि द्वितीय वैद्यकीय मंडळांनी असा निष्कर्ष काढला आहे की, वैद्यकीयदृष्ट्या प्रशासित पोषण बंद करावी, कारण ते रुग्णाच्या हिताचे नाही. खंडपीठाने असे नमूद केले की, एकेकाळी तरुण, हुशार मुलगा हरीश राणा, त्याच्या पेइंग गेस्ट (पीजी) निवासस्थानाच्या चौथ्या मजल्यावरून पडल्यानंतर एक दुःखद अपघात झाला, ज्यामुळे त्याचे आयुष्य बदलले. खंडपीठाने असे नमूद केले की, त्याच्या मेंदूच्या दुखापतीमुळे तो 100 टक्के क्वाड्रिप्लेजिया (पॅरालिसिसचा एक प्रकार)सह सतत दीर्घकालीन सुप्तावस्थेत राहिला आणि वैद्यकीय अहवालांवरून असे दिसून आले आहे की, गेल्या 13 वर्षांत त्याची प्रकृती सुधारलेली नाही.