यशवंतराव चव्हाण मुक्त विद्यापीठात दोन दिवसीय कार्यशाळा

| नाशिक | प्रतिनिधी |

यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठात एम. ए. हिंदू स्टडीज शिक्षणक्रम विकसन अध्ययन साहित्य लेखन दोन दिवसीय कार्यशाळा पार पडली. या कार्यशाळेचे उद्घाटन विद्यापीठाचे मा. कुलगुरू प्रा. संजीव सोनवणे यांच्या हस्ते करण्यात आले, तर समारोप विद्यापीठाचे प्र-कुलगुरू डॉ. जोगेन्द्रसिंह बिसेन यांच्या प्रमुख उपस्थितीत करण्यात आला. विद्यापीठाच्या व्यवस्थापन मंडळ सदस्या डॉ. संजीवनी महाले यांची प्रमुख उपस्थिती होती. या कार्यशाळेत उदयपुर, तिरुपतीसह महाराष्ट्रातील मुंबई, पुणे, नागपूर, रामटेक, नांदेड, लातूर, परभणी, हिंगोली येथील संस्कृत भाषेचे व एम. ए. हिंदू स्टडीज शिक्षणक्रमाचे जवळपास 60 हून अधिक तज्ज्ञ लेखक मार्गदर्शक सहभागी झाले होते.

हिंदू जीवनपद्धतीची मांडणी ही विज्ञानवादी दृष्टीने करता यावी, यासाठी एम. ए. हिंदू स्टडीज शिक्षणक्रम विकसन लेखकांची ही कार्यशाळा उपयुक्त ठरेल, असा विश्वास मा. कुलगुरू प्रा. संजीव सोनवणे यांनी याप्रसंगी व्यक्त केला. विद्यापीठाचे प्र-कुलगुरू डॉ. जोगेन्द्रसिंह बिसेन यांनी माणसाला माणुसकीने जगण्याचे शिक्षण हिंदू संस्कृतीत असल्याचे सांगितले. सदर कार्यशाळेत रामटेकच्या कवी कुलगुरू कालिदास संस्कृत विश्वविद्यालयाच्या भारतीय दर्शन विभागाच्या प्राध्यापिका प्रा. कलापिनी अगस्ती (‌‘हिंदू स्टडीज शिक्षणक्रम : काळाची गरज आणि शैक्षणिक उपयुक्तता), मुंबई विद्यापीठाच्या संस्कृत विभागाच्या प्राध्यापिका डॉ. माधवी नरसाळे (जागतिक विद्यापीठातील हिंदू स्टडीज : ग्रंथ, विचार आणि परिवर्तन), विद्यापीठाच्या व्यवस्थापन मंडळ सदस्या डॉ. संजीवनी महाले (अध्ययनसामग्री लेखनाचे प्रारूप आणि जबाबदारी), रामटेकच्या कवी कुलगुरू कालिदास संस्कृत विश्वविद्यालयाचे संस्कृत भाषा आणि साहित्य विभाग प्रमुख प्रा. पराग जोशी (हिंदू स्टडीज शिक्षणक्रम : साहित्य व सामर्थ्यमूल्य), केरळच्या एर्नाकुलम येथील चिन्मय इंटरनॅशनल फाउंडेशनच्या शैक्षणिक संचालक प्रा. गौरी माहुलीकर, सेंटर फॉर हिंदू स्टडीज्, मुंबई विद्यापीठाचे संचालक डॉ. रविकांत सांगुर्डे (हिंदू सण-उत्सव : वैज्ञानिक दृष्टीकोन), क. जे सोमैया धर्म अध्ययन संस्थान, सोमैया विद्याविहार विश्वविद्यालय, मुंबईचे इमेरिटस प्रोफेसर डॉ. कला आचार्य (भारतीय संस्कृतीत हिंदू धर्माचे आणि कर्माचे स्वरूप व प्रासंगिकता) यांनी विषयनिहाय मार्गदर्शन केले. त्यानंतर लेखक संवाद होवून अभिप्राय नोंदवण्यात आले.

मुक्त विद्यापीठाचा एम. ए. हिंदू स्टडीज शिक्षणक्रम हा दोन वर्षाचा,. 88 श्रेयांक व चार सत्रांचा आहे. प्राथमिक आराखड्यानुसार त्यात प्रामुख्याने हिंदू संकल्पना व स्वरूप, वैदिक वाड्मय, हिंदू दर्शन, भारतीय सण व उत्सव : तात्विक अधिष्ठान, भारतीय समाजव्यवस्था, विविध संप्रदाय व पंथांचे स्वरूप आणि प्रार्थना, योगशास्त्र, हिंदू सौंदर्यशास्त्र : कला, काव्य, नाट्य, भारतीय मुर्तीशास्त्र व स्थापत्यशास्त्र, ज्योतीर्विज्ञान व वास्तुविज्ञान, आयुर्वेद, भारतीय भक्ती परंपरा, भारतीय हिंदू धर्म ग्रंथांचा अनुवाद व पाश्चात्य दृष्टी, समाजसुधारक चळवळी व आधुनिक हिंदू समाज, मंदिरे, संतकवी व राजपरंपरा, भारतीय मानसशास्त्र, वादपरंपरा आदींचा समावेश आहे.