प्राण्यांच्या उपचारासाठीही एक्स-रे मशीन

। रायगड । प्रतिनिधी ।

आजारपण किंवा अपघातात उपचारासाठी माणसाप्रमाणेच गायी, म्हैस व तत्सम पाळीव प्राण्यांचे एक्स रे काढण्यासाठी अत्याधुनिक पद्धतीची मशिन तयार करण्यात आली आहे. ही सुविधा अलिबाग येथील जिल्हा पशु वैद्यकीय रुग्णालयात सुरू झाली असून या सुविधेमुळे जिल्ह्यातील पशुपालकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.

या एक्स-रे सुविधेने अपघातग्रस्त प्राण्यांच्या फॅक्चरवर खात्रीशीर उपचार करता येणार आहेत जनावरांना होणार्‍या त्रासाची कल्पना अनेकदा त्यांच्या मालकासह उपचार करणार्‍या डॉक्टरांनाही येत नाही. त्यांच्या दररोजच्या हालचाली, वागण्यात, आवाजात होणार्‍या बदलाने पाळीव प्राणी आजारी आहेत, असा अनुमान काढला जातो. त्यामुळे त्या आजारी प्राण्यांवर खात्रीशीर उपाय करण्यास विलंब होतो. अनेकवेळा वेळेवर उपचार न मिळाल्याने ते पाळीव प्राणी मृत्युमुखी पडते. घरातील मांजरापासून गायी- म्हशींवरही या एक्स-रे सुविधेमुळे अचूक निदान होऊन डॉक्टरांना खात्रीशीर उपचार करता येणार आहेत. अनेकदा वाहनाच्या धडकेमुळे जनावरे अपघातग्रस्त होतात. त्यांना मुका मार लागतो किंवा हाड तुटण्याचे प्रकार घडतात. फॅक्चर नक्की कुठे झाले याचे निदान करणे डॉक्टरांना अवघड जाते. यातून दुखापतीचे गांभीर्यही समजून येत नाही. अशा जनावरांना रुग्णालयात आणल्यानंतर त्यांच्यावर योग्य उपचार व्हावेत. त्यांच्या दुखापतीचे योग्य निदान व्हावे यासाठी जिल्हा पशू वैद्यकीय दवाखान्यात बसवलेल्या एक्स-रे मशिनद्वारे मोठ्या जनावरांनाही आडवे करू एक्स-रे काढता येणार आहेत. यासाठी 90 अंशामध्ये दिशा बदलणारे स्ट्रेचर बसवले आहे. या स्ट्रेचरवर जनावराला बांधल्यानंतर दुखापतग्रस्त अवयवाचे एक्स-रे शॉट घेतल्यानंतर त्याची संगणकावर डिजिटल प्रतिमा तयार होते.

जनावरांच्या संदर्भात नागरिक अधिक सजग झाले आहेत. पाळीव जनावरांबरोबच दूध देणारी, शेती कामासाठी मदत करणार्‍या जनावरांवर खात्रीशीर उपचार व्हावेत अशी अपेक्षा असते. पशुंना कोणता आजार झाला आहे, याचे निदान एक्स-रे शिवाय करणे कठीण असते. सुविधा जिल्हा पशू वैद्यकीय दवाखान्यात झाल्याने पशुपालकांना दिलासा आहे.

डॉ. सचिन देशपांडे, उपआयुक्त,
जिल्हा पशुसंवर्धन,
रायगड