मुरुड समुद्रकिनारी सीगलचे आगमन

| मुरुड-जंजिरा/आगरदांडा | वार्ताहर |

मुरुड शहरात थंडीला सुरुवात असुन याच थंडीचा आनंद घेण्यासाठी गोंडस सीगल पाहुण्यांचे आगमन मुरुड समुद्राकिनारी झाले आहे. हा पक्षी समुद्राच्या काठावर कळप करुन जीवंत मासे, किडे व खेकडे हे अन्न शोधत असतात. या गोंडस पक्षाला पाहण्याकरिता समुद्राकिनारी नागरिकांची गर्दी होत असते.

सीगल पक्षी ज्याला गुल म्हणून देखील ओळखले जाते. हा एक सामान्य पक्षी प्रजाती आहे जी समुद्रकिनाऱ्यावर आणि जगभरातील पाण्याच्या जवळ आढळते. ते लॅरिडे कुटुंबातील आहेत, ज्यात टर्न आणि किट्टीवेक्स सारख्या इतर प्रजातीचा समाविष्ट आहे. सीगल्स त्यांच्या विशिष्ट पांढऱ्या पिसे, जाळीदार पाय आणि उंच-उंच आवाजासाठी ओळखले जातात. सीगल्स उत्तर अमेरिका, युरोप, आशिया, आफ्रिका आणि ऑस्ट्रेलियासह बहुतेक खंडांच्या किनारपट्टीजवळ आढळतात. ते तलाव, नद्या आणि मुहाने यांसारख्या मोठ्या पाण्याच्या जवळ देखील राहतात. ते अत्यंत अनुकूल पक्षी आहेत आणि ते खडकाळ चट्टान, वालुकामय किनारे आणि गोदी, घाट आणि ऑइल रिग्स यांसारख्या मानवनिर्मित संरचनेसह विविध अधिवासांमध्ये पाहायला मिळतात.

सीगल्स सर्वभक्षी आहेत आणि विविध प्रकारचे अन्न स्रोत खातात. ते त्यांच्या सफाईच्या सवयींसाठी ओळखले जातात, आणि ते उरलेले मासे आणि इतर मोडतोड काढण्यासाठी अनेकदा मासेमारी बोटींचे अनुसरण करतात. ते लहान क्रस्टेशियन्स, मोलस्क आणि इतर समुद्री प्राणी देखील खातील. ते संधीसाधू आहेत आणि ते कचरा, कॅरियन आणि अगदी लहान उंदीरांसह त्यांना सापडेल ते खातील. वसंत ऋतु आणि उन्हाळ्याच्या महिन्यांत प्रजनन करतात. ते किनाऱ्याजवळील जमिनीवर घरटे बांधतात आणि वर्षानुवर्षे तेच घरटे वापरतात. घरटे काठ्या आणि गवताचे बनलेले असते आणि मादी दोन ते तीन अंडी घालते. दोन्ही पालक आळीपाळीने अंडी उबवतात आणि पिलांना खायला देतात. सीगलची पिल्ले भुरकट राखाडी पंखांनी जन्माला येतात आणि त्यांच्या पालकांच्या आहारात ते वेगाने वाढतात.

मुरुडच्या पर्यटन वाढीसाठी सीगल पक्ष्याची मदत नेहमीच होत आली आहे. दिवाळी हंगामात हे पक्षी आल्याने पर्यटकांना पाहण्यासाठी व अभयास करण्यासाठी मुरुडला येतात. मुरुडचा शांत किनारा पक्ष्यांचे आवडतो परंतु दिवाळी होणाऱ्या फटकेबाजीचा त्यांना त्रास होतो. फटाक्याचा आवाज होताच पक्षी पदामदुर्ग किल्ल्याजवळ किनाऱ्यावर स्थलांतरित होतात.

सीगलला जीवदान
मुरुड-नादगांव येथील समुद्राकिनारी शेकडो सीगलपक्षी दाखल झाले होते. त्यापैकी एक पक्षाचे पाय जाळ्यात अडकलेल्या अवस्थेत दिसल्याने जितु दिवेकर यांनी त्याला जीवदान दिले. दिवेकर हे समुद्राकिनारी रोजच्या प्रमाणे समुद्रावर फेरफटका मारत असताना समुद्राच्या पाण्याजवळील सीगल पक्षाचे पाय जाळ्यात अडकलेल्या अवस्थेत दिसला. पक्षी जाळ्यातून बाहेर पडण्याकरिता प्रयत्न करत होता. परंतु त्या पक्षाला जाळ्यातून बाहेर पडता येत नव्हते. दिवेकर यांनी जाळयातून त्याला सुखरूप बाहेर काढून पिंजऱ्यात घेऊन पशुवैद्यकीय अधिकारी डॉ.पवार यांच्याकडे तपासणी करण्यात आली. डॉ. पवार यांनी पक्षावर उपचार केले. तद्नंतर घरत यांनी मुरुड समुद्रकिनारी सीगल पक्षाच्या कळपात सोडण्यात आले.