शहरात सोसायट्यांमध्ये टँकरची वर्दळ; पाण्याच्या गुणवत्तेचा प्रश्न ऐरणीवर
| खांदा कॉलनी | प्रतिनिधी |
यंदा महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये अपेक्षेपेक्षा कमी पाऊस झाल्याने दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे. त्याचे परिणाम आता शहरी भागातही जाणवू लागले आहेत. पाणीटंचाईची शक्यता लक्षात घेता शहरातील विविध सोसायट्यांमध्ये पाण्याच्या टँकरची मागणी वाढताना दिसत आहे. त्यामुळे आगामी काळात पाणीपुरवठ्याचे नियोजन हे शहरांसमोरील महत्त्वाचे आव्हान ठरण्याची चिन्हे आहेत.
पनवेल पालिका क्षेत्रात परिसरातील अनेक सोसायट्यांमध्ये सध्या टँकरद्वारे पाणीपुरवठा होत असल्याचे चित्र दिसत आहे. काही ठिकाणी नियमित पाणीपुरवठा अपुरा पडत असल्याने रहिवाशांना टँकरच्या पाण्यावर अवलंबून राहावे लागत आहे. दुसरीकडे, शहरातील विविध बांधकामांच्या ठिकाणीही टँकरद्वारे पाणी आणून त्याचा वापर बांधकामासाठी केला जात आहे.
प्रशासनाकडून कोणत्याही क्षणी पाणी कपातीची सूचना जाहीर होण्याची शक्यता लक्षात घेता नागरिकांमध्ये आतापासूनच पाण्याबाबत चिंता व्यक्त होत आहे. विशेषतः पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न अधिक गंभीर होऊ शकतो. अनेक नागरिक घरगुती वापरासाठी तसेच पिण्यासाठी बाहेरून पाण्याचे जार आणि केन मागवत आहेत. मात्र, टँकरमधून पुरवठा होणारे पाणी नेमके कोणत्या स्रोतामधून आणले जाते, त्याची गुणवत्ता काय आहे आणि ते पिण्यास योग्य आहे का, याची खात्री करणे गरजेचे आहे. बांधकामासाठी वापरले जाणारे पाणी आणि पिण्यासाठी पुरवठा होणारे पाणी यामध्ये स्पष्ट फरक असणे आवश्यक आहे. केवळ टँकर उपलब्ध झाला म्हणजे पाणी सुरक्षित आहे, असे गृहीत धरता येणार नाही.
पाणीटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर महापालिका आणि संबंधित प्रशासनाने पाणीपुरवठ्याचे नियोजन, टँकरच्या पाण्याची गुणवत्ता तपासणी आणि पिण्याच्या पाण्याच्या स्रोतांवर लक्ष ठेवण्याची गरज आहे. तसेच पाण्याचा अपव्यय टाळण्यासाठी नागरिकांनीही योग्य ती खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. टँकरची वाढती वर्दळ पाहता पनवेलकरांसमोर आता पाण्याचा प्रश्न निर्माण होण्याची शक्यता आहे. ऐन उन्हाळ्यापूर्वीच पाणीटंचाईचे सावट शहरावर येणार का, असा प्रश्न नागरिकांकडून उपस्थित केला जात आहे. टँकरद्वारे पाणीपुरवठा हा तातडीच्या संकटावरचा उपाय आहे. दीर्घकालीन दृष्टीने पावसाचे पाणी अडवणे, भूजल पुनर्भरण, पाणलोट क्षेत्र विकास, गाळ काढण्याची कामे आणि स्थानिक जलस्रोतांचे पुनरुज्जीवन यांना प्राधान्य द्यावे. मात्र, अशा कामांची निवड स्थानिक भूगर्भरचना आणि जलवैज्ञानिक अभ्यासाच्या आधारेच करणे आवश्यक आहे.
टंचाई रोखण्यासाठी पूर्वतयारी आवश्यक
संभाव्य पाणीटंचाई टाळण्यासाठी प्रशासनाने मागील वर्षातील अनुभवाचा उपयोग करून यंदाचे नियोजन करणे आवश्यक आहे. ज्या गावांमध्ये दरवर्षी टँकरची गरज भासते, त्या गावांसाठी कायमस्वरूपी उपाययोजनांचा विचार करावा लागणार आहे. जलस्रोतांचे पुनर्भरण, पावसाचे पाणी साठविणे आणि पाण्याचा अपव्यय रोखणे या उपायांमुळे भविष्यातील संकटाची तीव्रता कमी होऊ शकते.