भालिवडीत शासकीय आदिवासी आश्रमशाळेत ‘पिंक रूम’

मुलींच्या आत्मसन्मान आणि सुरक्षितेसाठी विशेष खोली

| नेरळ | प्रतिनिधी |

कर्जत तालुक्यातील भालिवडी येथील शासकीय आदिवासी कन्या आश्रमशाळेत मुली शिक्षण घेतात. या शासकीय आश्रमशाळेत शिकणाऱ्या मुलींच्या आत्मसन्मान आणि आरोग्य सुरक्षितता यांच्यासाठी खास पिंक रूम बनवण्यात आली आहे. दरम्यान आदिवासी विकास विभागाच्या पेण प्रकल्प यांच्याकडून राबवण्यात आलेल्या पिंकरूमबद्दल मोठी उत्सुकता राज्यभर निर्माण झाली आहे.

एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प पेण यांच्या वतीने कर्जत तालुक्यातील भालिवडी येथील मुलींच्या शासकीय आश्रमशाळेत पिंकरूम बनवण्यात आले आहे. या पिंक रूमचे उद्घाटन राज्याचे आदिवासी विकास विभागाचे सचिव विकास वाघमारे यांचे हस्ते झाले. यावेळी रायगड जिल्हा परिषदेचे समाजकल्याण समितीचे सभापती नारायण डामसे, आदिवासी विकास विभागाचे अपर आयुक्त गोपीचंद कदम आणि आदिवासी विकास मंत्र्यांचे खाजगी सचिव ललित कुमार वराडे तसेच जिल्हा परिषद सदस्य बाबू घारे, प्रकल्प अधिकारी तेजस्विनी गलांडे आदी उपस्थित होते. रायगडचे जिल्हाधिकारी किशन जावळे यांचे मार्गदर्शनाखाली आदिवासी विकास विभागाच्य शासकीय आश्रमशाळेत असा उपक्रम पहिल्यांदा राबवण्यात आला आहे. तसेच भालिवडी येथील शासकीय आदिवासी आश्रमशाळेत उभारण्यात आलेल्या डिजिटल पॅनल वर्गांचे तसेच टॅब रूमचे उद्घाटन आदिवासी विकास विभागाचे सचिव वाघमारे यांचे हस्ते करण्यात आले.

पिंक रूमची संकल्पना साकारली असून भालिवडी शासकीय आश्रमशाळेत शिकणाऱ्या किशोरवयीन मुलींना मासिक पाळीच्या अत्यंत संवेदनशील काळात हक्काचा आराम, स्वच्छता, आणि मानसिक बळ मिळावे, या उद्देशाने वसतिगृहातील एका स्वतंत्र खोली निर्माण करण्यात आली. ही पिंक रूम अत्यंत सुसज्ज आणि सुंदर स्वरूप देण्यात आले आहे. या पिंक रूम सुरक्षित वाटावी अशी रचना करण्यात आली असून मुलींच्या आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी तेथे आरामदायी बेड, गरम पाण्याची पिशवी (हिटिंग जेल बॅग) आणि पिण्याच्या गरम पाण्याची विशेष सोय करण्यात आली आहे. यासोबतच प्रथमोपचार आणि औषध पेटी आणि वजन काटाही ठेवण्यात आला आहे. केवळ भौतिक सुविधांवर न थांबता, मुलींमध्ये आरोग्यविषयक साक्षरता निर्माण करण्यासाठी या खोलीत ‘मासिक पाळीत काय करावे आणि काय करू नये’ याचे माहिती फलक लावण्यात आले आहेत. त्याचप्रमाणे ‘चांगला स्पर्श आणि वाईट स्पर्श’ (गुड टच-बॅड टच) याविषयी जनजागृती करणारे फलक, या काळात करायचे योग्य व्यायाम आणि आरोग्याची काळजी घेणारे मार्गदर्शनही अत्यंत सोप्या भाषेत मांडले आहे. मुलींचे मनोधैर्य वाढवण्यासाठी येथे इंदिरा गांधी, सावित्रीबाई फुले आणि सिंधुताई सपकाळ यांसारख्या महान व प्रेरणादायी स्त्रियांची पुस्तके असलेले छोटे ग्रंथालय उभारण्यात आले आहे. बालविवाह प्रतिबंध, सोशल मीडियाची सुरक्षितता आणि सर्व महत्त्वाचे आपत्कालीन हेल्पलाइन नंबर एकाच ठिकाणी उपलब्ध करून देऊन ही खोली मुलींसाठी खऱ्या अर्थाने मसुरक्षित कवचफ बनली आहे.

रानावनांतून आलेल्या या आदिवासी कन्या आपल्या डोळ्यांत स्वप्नांचे मोती घेऊन जेव्हा शाळेच्या उंबरठ्यावर उभ्या राहतात, तेव्हा त्यांच्या पंखांना बळ देण्याचे काम या ‘पिंक रूम’च्या माध्यमातून पेण प्रकल्पाने केले आहे. हा उपक्रम आगामी काळात संपूर्ण राज्यासाठी एक आदर्श वस्तुपाठ ठरेल यात शंका नाही.

– तेजस्विनी गलांडे, प्रकल्प अधिकारी